Chuyển hướng sự nghiệp giữa đường đời

Bạn có biết Eric Cantona? Huyền thoại bóng đá người Pháp này đã từ giã môn thể thao vua khi mới 30 tuổi, đang ở đỉnh cao phong độ, với lý do “đã mất niềm đam mê thi đấu”, dù bóng đá đã đem lại cho anh vinh quang và tiền bạc. Rời bỏ thể thao, anh theo đuổi niềm đam mê mới – nghệ thuật thứ 7 – với vai trò là diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất phim và đã đạt được thành công nhất định: bộ phim “Looking for Eric” do anh sản xuất và đóng vai chính được lọt vào vòng đề cử phim hay nhất giải Cành cọ vàng Liên hoan phim Cannes 2009 vừa qua.

Có thể bạn sẽ cho rằng vì Eric đã quá giàu rồi nên anh mới bỏ nghề dễ dàng như thế. Vậy tôi lại đưa ra một trường hợp khác: nữ văn sỹ J.K. Rowling của siêu phẩm Harry Potter. Bà đam mê viết sách và luôn ấp ủ ước mơ tạo nên một tuyệt tác, nhưng phải đến gần 10 năm sau, vào 1997, ở lứa tuổi trung niên, sau khi chấp nhận vô số công việc tạm bợ, bà mới hoàn thành tập đầu của bộ tiểu thuyết lừng danh. Bây giờ bà được tôn vinh là “nhà văn Anh còn sống vĩ đại nhất” và cũng là người phụ nữ giàu nhất nước Anh.

Trải qua nhiều tháng ngày bình lặng với công việc và thu nhập ổn định, nay muốn thay đổi nghề nghiệp theo đam mê hay vì bất cứ lý do nào khác, chúng ta thường e ngại không biết con đường phía trước sẽ ra sao. Eric hay Rowling chính là nguồn động viên lớn lao đối với những ai đang muốn thay đổi sự nghiệp ở giữa đường đời. Hãy tự hỏi bạn có chấp nhận làm kẻ làng nhàng hay khát khao trở thành người đạt tới đỉnh cao trong nghề nghiệp? Một khi muốn làm lại thì dù muộn vẫn còn hơn không. Sau đây là những bước bạn nên làm nếu quyết định thay đổi:

1. Xác định nguyên nhân muốn thay đổi nghề nghiệp
Tại sao bạn muốn thay đổi nghề nghiệp? Vì buồn chán, vì nghề đang làm không phù hợp khả năng, chưa bao giờ yêu thích công việc ấy, lương/vị trí quá thấp so với năng lực, không có triển vọng thăng tiến, vì thấy ngành nghề khác hấp dẫn hơn… Bạn cũng cần suy xét kỹ, liệu mong muốn thay đổi nghề của bạn chỉ là nhất thời trong một phút giây bồng bột, hoặc bị stress do áp lực công việc…, hay bạn đã ấp ủ mong muốn thay đổi từ lâu.

2. Xác định rõ ngành nghề phù hợp với mình
Bạn muốn thay đổi hẳn công việc này để chuyển sang một nghề mới, hay muốn tự lập công ty riêng? Bạn thuộc kiểu người nào, nghệ sỹ hay thực tiễn, nghiên cứu…? Bởi ứng với mỗi kiểu người là một nghề nghiệp phù hợp. Sau khi xác định rõ những điều trên, bạn sẽ biết mình cần chọn công việc gì. Hẳn nhiên chọn việc theo đam mê luôn là gợi ý đầu tiên, nhưng đam mê phải gắn liền với năng lực. Bạn không thể đòi theo nghề báo chỉ vì thấy nghề này thú vị, được đi nhiều, tiếp xúc nhiều… trong khi bạn không có khả năng viết tốt; bạn cũng không thể muốn lập công ty riêng chỉ để bằng bạn bè khi điều kiện về vốn hoặc năng lực lãnh đạo của bạn không thể đáp ứng.

Việc xác định rõ công việc phù hợp rất quan trọng với bạn, bởi đây là mấu chốt để bạn có thể thành công khi bạn không còn trẻ và chuẩn bị bắt đầu lại từ đầu. Để việc xác định được chi tiết và khoa học, bạn có thể lập ra một danh sách các ngành nghề phù hợp với khả năng và ước muốn của bạn. Thường thì bạn nên tham khảo ý kiến của gia đình và bạn bè, tuy nhiên không phải khi nào họ cũng đúng, bởi họ sẽ tư duy theo logic thông thường, trong khi một “kẻ nổi loạn” muốn thay đổi sự nghiệp đã ổn định như bạn sẽ thiên về hướng đột phá. Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về bạn!

3. Bổ sung kỹ năng phù hợp cho công việc mới
Việc trau dồi kỹ năng cho công việc mới cần được bắt đầu từ trước khi bạn thay đổi nghề nghiệp. Nếu bạn chọn một nghề hoàn toàn mới, bạn sẽ phải học và học rất nhiều để có được kỹ năng chuyên môn đáp ứng đủ cho công việc. Những khóa học bồi dưỡng kỹ năng thường không chiếm nhiều thời gian và chi phí, nhưng chúng sẽ giúp ích cho bạn rất nhiều, như cập nhật lượng kiến thức chuyên môn về công việc, tích lũy được kinh nghiệm trong nghề của những người đi trước, gia nhập mạng lưới nghề nghiệp từ lớp học… Dù từng là siêu sao thể thao, Eric Cantona đã phải tham gia nhiều khóa đào tạo diễn xuất và đạo diễn mới có được thành công bước đầu trong nghệ thuật thứ 7 sau nhiều lời chê bai. Không chỉ có đam mê, J. K. Rowling vốn rất giỏi văn học, tiếng La tinh, tiếng Hy Lạp và tiếng Pháp, đã tham khảo nhiều tư liệu cổ để có thể viết nên Harry Potter đầy hấp dẫn.

4. Tạo bước đệm trước khi chính thức “làm lại từ đầu”
Bạn có thể vừa học vừa làm như một “thợ tập sự” trước khi chính thức tham gia công việc mới. Hãy tìm hiểu kỹ lưỡng lĩnh vực bạn quan tâm từ các nguồn như Internet, bạn bè người quen, học hỏi từ những người đã hoạt động lâu năm trong lĩnh vực đó để tham khảo kinh nghiệm của họ. Bạn cũng có thể tìm một công việc bán thời gian, hoặc tham gia tự nguyện những dự án có liên quan để có thêm kinh nghiệm cho công việc mới. Một khi bạn thấy tự tin với những gì mình đã nắm bắt và chuẩn bị, ấy là lúc bạn có thể tiến hành công việc mới mà bạn mong chờ.

Mọi thử thách đều có cái giá của nó, nếu chọn cách sống bình lặng, sẽ chẳng ai chê trách bạn, còn nếu đủ đam mê, tự tin và kiên nhẫn, bạn hãy chọn cách thay đổi để vươn lên. Con cá nếu chỉ tung tăng trong một cái ao nhỏ thì dù cố hết sức cũng chỉ được vẫy vùng trong chiếc ao nhỏ mà thôi, nhưng nếu nó được thả vào dòng sông thì một ngày nào đó, nó có thể bơi ra biển lớn.

8 câu hỏi trước khi quyết định chuyển nghề

Việc thay đổi nghề nghiệp có thể sẽ là một hướng đi mới mang lại nhiều lợi ích cho bạn, nhưng chắc chắn đó là một việc không dễ dàng, nhất là lần đầu tiên thực hiện. Liệu bạn đã sẵn sàng cho việc thay đổi này? Hãy trả lời 8 câu hỏi sau đây:

Bạn đã lập sẵn một kế hoạch chưa?
Cho đến nay, sai lầm phổ biến nhất của các ứng viên mắc phải khi chuyển nghề là không hoạch định trước. Chuyển nghề không đơn giản như bạn nghĩ! Để mọi việc diễn ra suôn sẻ, bạn cần có một kế hoạch chi tiết và khoa học ngay từ đầu, từ việc nghiên cứu về ngành nghề bạn muốn chuyển, đến các bước tiến hành, nguồn tài chính cần thiết, kế hoạch dự phòng v.v…

Bạn chuyển nghề vì ghét công việc hiện tại?
Nhiều người muốn chuyển nghề vì cảm thấy căm ghét công việc hiện tại. Hãy cẩn thận! Đừng nhầm lẫn giữa việc ghét công việc hiện tại với ghét nghề của bạn. Bạn có thể chỉ có vấn đề với công ty hiện tại, hoặc là bạn chỉ chán tạm thời thôi. Chỉ khi nào bạn suy nghĩ thấu đáo và cảm thấy mình thật sự cần phải chuyển nghề thì mới hãy bắt tay vào hành động.

Bạn chuyển nghề để kiếm nhiều tiền hơn?
Kiếm nhiều tiền hơn thường không phải là một lý do hợp lý để chuyển nghề. Nhiều nghề nghiệp thật sự có mức lương và phúc lợi rất hấp dẫn nên thu hút được một nguồn nhân lực lớn. Tuy nhiên, bạn đừng quên “Tiền bạc không mua được hạnh phúc”. Đa số những người chuyển nghề chỉ để kiếm được nhiều tiền cuối cùng nhận ra rằng họ không hạnh phúc với nghề mới so với nghề cũ.

Bạn chuyển nghề do tác động của người khác?
Chuyển nghề do sức ép của chồng (vợ) hay ba mẹ là một việc rất tai hại. Làm sao bạn có thể cảm thấy hạnh phúc khi hàng ngày phải làm một công việc bạn không thích và chọn nó chỉ vì người khác ép bạn phải làm? Chắc chắn bạn sẽ không trụ được lâu với nghề. Thậm chí, bạn có thể sẽ cảm thấy căm ghét người đã ép bạn phải chuyển nghề.

Bạn đang “đơn thương độc mã”?
Một khi đã quyết định chuyển nghề, bạn không nên tự làm mọi việc mà hãy tiến hành nó thông qua mối quan hệ với các chuyên gia trong ngành nghề mới của bạn. Bạn cũng có thể cân nhắc việc tìm một cố vấn nghề nghiệp – người có thể định hướng và giới thiệu bạn với nhiều chuyên gia khác. Nếu thiết lập quan hệ xã hội là một kỹ năng thiết yếu với mọi ứng viên thì đối với người muốn chuyển nghề. nó lại càng quan trọng hơn nữa. Một trong những cách hay nhất để tìm một cố vấn nghề nghiệp hoặc thiết lập quan hệ xã hội là gia nhập các hiệp hội ngành nghề.

Bạn chuyển nghề vì không biết cơ hội nghề nghiệp nào khác trong cùng ngành?
Bạn đừng bao giờ bắt tay vào làm một nghề mới khi chưa suy xét tất cả cơ hội nghề nghiệp hiện có trong ngành hiện tại của bạn. Có thể bạn nghĩ rằng bạn biết rõ mình muốn làm nghề gì, nhưng nếu không nghiên cứu kỹ lưỡng tất cả nghề nghiệp, bạn vẫn có thể mắc sai lầm. Hãy nói chuyện với những người làm những nghề khác nhau, nghiên cứu thông tin về các ngành nghề trong xã hội và có thể gặp một cố vấn nghề nghiệp trước khi bạn ra quyết định chuyển nghề. Bạn càng hiểu biết nhiều về các ngành nghề thì xác suất bạn cảm thấy hài lòng với nghề mới sẽ càng cao hơn.

Bạn đã tự lượng đúng sức mình chưa?
Một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định thành công của việc chuyển nghề là đánh giá đúng sở thích, kỹ năng, giá trị và mối quan tâm của bạn. Chuyển nghề mà không tự lượng đúng sức mình có thể khiến bạn chọn phải một nghề mà thật ra cũng không khá hơn so với nghề cũ. Hiểu mình là ai và mình thật sự thích làm việc gì sẽ giúp bạn có một quyết định chuyển nghề hợp lý, làm bạn thỏa mãn.

Bạn đã chuẩn bị các kinh nghiệm và kỹ năng cần thiết chưa?
Chuyển sang một nghề mới mà thiếu những kỹ năng, kiến thức và kinh nghiệm liên quan đến nghề đó có thể là một sai lầm lớn. Để chuyển nghề thành công, bạn phải tìm cách chuyển những kỹ năng bạn đã rèn luyện trong nghề hiện tại sang nghề mới (thường là những kỹ năng như lãnh đạo, truyền thông). Nếu kỹ năng hiện tại của bạn không chuyển được thì bạn cần phải tự tích lũy thêm kiến thức và kinh nghiệm phù hợp với nghề mới. Để làm việc này, trước khi bạn rời bỏ nghề hiện tại và sau khi đã chọn đựơc nghề mới, bạn hãy tìm hiểu bạn cần những kỹ năng nào để thành công. Sau đó, bạn hãy tìm kiếm những khóa học hay bằng cấp nào có thể gia tăng năng lực của bạn. Nếu có cơ hội, bạn nên thực tập trong nghề mới trước khi rời bỏ nghề cũ.

(Theo careeroverview.com)